.

Wandelcoach

“Als je met beide benen op de grond blijft staan kom je geen stap verder” (Loesje)

Stiltes zijn belangrijke momenten tijdens een coach-gesprek. Het is vaak zo’n moment dat een inzicht doordringt in het bewustzijn. Dat je een gedachte moet laten bezinken om de betekenis te kunnen bevatten. Zo’n moment van niet weten wat je moet zeggen. Bijvoorbeeld het inzicht dat je al jaren vastzit in een baan die niet goed (meer) bij je past. Dat je toch beter had moeten luisteren naar je partner voordat die de relatie verbrak. Dat stress ook te maken heeft met hoe je zelf over een situatie nadenkt. Zomaar wat voorbeelden van inzichten die tijdens het coachen kunnen ontstaan, maar al buiten wandelend een andere dimensie hebben dan binnen.

Buiten is dus anders dan binnen en bewegen anders dan stilzitten. Maar waarom werkt een wandeling nu zo goed? Waarom is het tijdens wandelen makkelijker om stil te staan bij dingen? Waarom geeft wandelen een goed gevoel, levert het andere inzichten op die ook nog eens beter beklijven dan binnen?

Natuurlijk is bewegen in algemene zin goed. Er komen stofjes vrij zoals endorfine, serotonine en dopamine, hierdoor ontstaat een prettig gevoel. Daarnaast stroomt bloed wat sneller, waardoor er meer zuurstof in organen, -waaronder je hersenen- terecht komt. Je kunt dus helderder denken. Door bewegen kunnen ideeën spontaan ontstaan, creativiteit wordt erdoor gestimuleerd en het vermindert stress. Zoals Eric Scherder (hoogleraar neuropsychologie aan de VU) dat als geen ander kan verwoorden: “de prefrontale cortex remt beter op de brein-gebieden die stress veroorzaken, je hebt dus minder last van stress”.

Magie

Maar er is meer, de meeste wandelaars zullen dit herkennen. Zeker als je samenloopt valt er in het begin veel uit te wisselen. Je praat, luistert en reageert. Na een tijdje vertraagt het gesprek. De omgeving begint als het ware op je in te werken. Zeker als je in de natuur loopt werken de geluiden, de kleuren, de geuren onbewust door. Het ritme zorgt voor een bepaald soort dromerigheid. De traagheid van wandelen veroorzaakt tijdloosheid en mentale ruimte. Die ervaring van mentale ruimte kan wel eens te maken hebben met het beschikbaar komen van het langetermijngeheugen. Immers, het langetermijngeheugen werkt aan de hand van beelden en associaties. Juist het langetermijngeheugen wordt door indrukken uit de natuur gestimuleerd. Je kunt dus een zee aan herinneringen aanspreken tijdens het wandelen.

Als coach wil je natuurlijk dolgraag dat iedereen dit ervaart, maar zo werkt het ook weer niet. Misschien is de mens van nature wel een padvinder. Als metafoor werkt het in ieder geval. Ik kan nooit voorspellen hoe een wandeling verloopt. De één loopt sneller of makkelijker dan de ander waardoor de route of de duur onderweg wordt aangepast. Er ontstaat iets in het gesprek waardoor je op een open plek korte of langere tijd stilstaat, bijvoorbeeld omdat het gesprek vraagt om oogcontact. De ene mens is gevoeliger voor de omgeving dan de ander. Kortom, ook als coach ervaar ik zo’n sessie als het zoeken naar zowel een mentaal als een fysiek pad om verder te komen.

De natuur biedt werkelijk een schat aan metaforen. Vaak gebruiken we die spontaan. Bijvoorbeeld een cliënt die een “spagaat ervoer”. Veel mensen herkennen dat, het tweeslachtige denken dat besluiten of handelen in de weg kan staan. Toen ik in een spagaat ging staan konden we daar allebei om grinniken. Het beeld is natuurlijk gekkigheid, maar het leverde een prachtig gesprek op over denken en handelen in polariteiten als tegenhanger van de spagaat.

.

Coronadagboek 27 maart 2020

Het is vrijdagochtend en de zon schijnt. Alleen vanmiddag staat een afspraak in de agenda. Na het lezen van de krant overvalt mij een neerslachtig gevoel. Terugdenkend komt dat door een artikel waarin het CPB een “worst-case-scenario” schetst. Het kan nog heel lang duren voordat alles weer “normaal” draait. Ik betrap mezelf erop dat ik ondertussen verlang naar “normaal”. Na een operatie en herstel was ik net weer een week aan het werk toen mijn agenda werd leeggeruimd door de coronapandemie. Daar kon ik goed mee leven hoor, een paar weken. Maar nu brandt het vuur weer van binnen om iets te doen.

De vraag is natuurlijk: hoe ga je om met neerslachtigheid. Daar help ik als coach anderen mee, maar mezelf?

Het klinkt simpel en zo is het met al dit soort adviezen. Het idee is niet ingewikkeld, maar de uitvoering lastig. Ik weet ook wel dat nieuws op dit moment niet echt goed is voor mijn humeur, toch lees ik het. Het vervelende gevoel daarna is gelukkig weer wat naar de achtergrond verdwenen. Drie activiteiten hebben daarbij geholpen.

1.     Aandacht richten

  • Met een kop koffie in de hand uitgebreid de planten en bomen in de tuin bestuderen. Welke knoppen komen uit, waar komt nieuw groen boven de grond en wat valt de zon mooi door de takken.

2.     Mensen een hart onder de riem steken

  • Nagaan wie er eenzaam zijn, het heel druk hebben en wie er een gesprek kunnen gebruiken. Een kaartje, een berichtje en een gesprek. Het kost alleen maar tijd en die is er in overvloed. Een geluksgevoel is niet het doel, maar wel het effect.

3.     Een doel nastreven

  • Aan een artikel werken, verdiepen in de achtergrond van een vraagstuk van klant, online college volgen en een flinke wandeling nu het mooi weer is. Dit kost discipline en lukt niet aldoor hoor, maar geeft wel houvast.

“Geluk is als een vakantiehuis, je kunt er niet permanent verblijven, maar wel steeds langer” (vrij naar Dr. E. Dreesens). Bovenstaande activiteiten kunnen je daarbij helpen.

Voor als je -ondanks corona- toch wilt afspreken hebben we maatregelen getroffen:

  1. We houden ons aan anderhalve meter;
  2. Ontsmetten deurknoppen, letten erop dat u zelf een kopje (koffie/thee) pakt om overdracht van het virus te vermijden;
  3. Maken vaker wandelingen. Door bewust methoden van “buiten coachen” in te zetten geeft dit een ander effect dan binnen.
  4. Via het beeldscherm coachen was nieuw voor mij, maar het lijkt toch te werken.

Wens je nog een mooie dag.

Gepubliceerd door

Nanning Thijs Klok

Status is online

Nanning Thijs Klok

Co-owner 2-Tact, (Executive) coach, change facilitator, learning consultant.
Gepubliceerd • 2 d
.

KLM project “Mijn Bagage”

Medio oktober 2017 startte het organisatie-ontwikkel-programma “Mijn Bagage”.

Omdat 2-Tact ook in eerdere trajecten -begeleiding lijnrationalisatie- heeft bijgedragen kon een logische aansluiting hierop plaatsvinden. Doel van het programma was om de communicatie te verbeteren van de hele organisatie, dus van operatie tot management. Concreet ging het om onderwerpen zoals besluitvorming, samenwerking, invloed uitoefenen, initiatieven nemen en organiseren. In de regiegroep ging het om het organiseren van een forse cultuurverandering, van een traditioneel gestuurde organisatie naar een organisatie waar mensen oprecht werden uitgenodigd om verantwoordelijkheid te nemen voor de organisatie van hun eigen werk. Dit was in lijn met het overkoepelende organisatiebeleid dat is beschreven in het KLM-kompas.

Het idee was dat kennis over de organisatie -en dus over mogelijke verbeteringen- aanwezig is bij de mensen die het werk uitvoeren. De vraag is hoe je die ervaringskennis kunt aanboren en inzetten. Om die waardevolle kennis te benutten moest het lerend vermogen van de organisatie worden verbeterd. Hoe? Door beter naar elkaar te luisteren, door te vragen, te kiezen, te beslissen en te organiseren. Door niet bang zijn om fouten te maken en door te gaan tot iets is afgerond. Door successen groot en klein te vieren. Dit soort cultuurveranderingen vraagt niet alleen iets van de mensen in de operatie, maar van de hele organisatie.

Het programma dat uiteindelijk twee jaar heeft geduurd is dan ook op een agile wijze uitgevoerd. Dat wil zeggen, stap voor stap, iedere keer weer aangepast aan de steeds veranderende situatie. Het hart werd gevormd door initiatiefgroepen. Ieder initiatief werd in principe gehonoreerd. Onder begeleiding van 2-Tact adviseurs werd dan een initiatiefgroepje gevormd dat in de praktijk leerde om projectmatig te werken. Leren door te doen, mislukken mocht, mits daarvan aantoonbaar werd geleerd. Iedereen werd vanaf het begin uitgenodigd om mee te doen door middel van ontwerp-conferenties met gemiddeld 30 tot 50 deelnemers, workshops, evaluatiesessies, begeleide initiatiefgroepen, teambuilding-sessies, training en coaching.

Voor heel veel mensen, maar zeker voor ook voor 2-Tact adviseurs is het een leerzame, intensieve, maar vooral mooie ervaring geweest. De support van het hoofdkantoor heeft hiertoe zeker bijgedragen. Om met de woorden van de toenmalig directeur te eindigen: “het is onze rol om jullie in staat te stellen om de goede dingen te doen”. Daar kunnen wij ons helemaal in vinden.

.

Herfst

Ik wil graag schurend advies, op het scherpst van de snede”

Het stoplicht staat op rood, ik staar uit het zijraam. Uit de speakers klinkt Iggy Pop.

“I’m gonna break into your heart

I’m gonna crawl under your skin

I’m gonna break into your heart

And follow till I see where you begin”

Op straat loopt een bejaarde man. Onvast ter been, slordig aangekleed. Een meter of drie achter hem schuifelt zeer moeizaam een oude vrouw. Zij is kromgegroeid als een oude verweerde eik. Ze zwoegt moeizaam voort, zwaar steunend op haar rollator. De afstand tussen beiden lijkt zich te vergroten. Diepe groeven, verbeten gezichten. Waar ze ook heen moeten, de afstand lijkt te ver. Ik bestudeer de man, waarom loopt hij voor haar uit? Ziet hij niet haar moeizame gang? Op dat moment draait hij om, zwalkt een stukje terug. De vrouw stopt even en kijkt naar hem op. Hij kust haar teder op het voorhoofd. Samen vervolgen ze hun weg.

Ik denk terug aan het tafereel “Couple under an Umbrella” van Ron Mueck in museum Voorlinden. De oude man, starend, naar wat eigenlijk? Onvermijdelijk volgen beelden van mijn eigen ouders. Flitsen uit hun vitale werkzame leven. En wie zijn zij, dat “Couple under an Umbrella”? Het noopt mij tot zelfreflectie. Waar staar ik naar op zijn leeftijd?  Ouderdom blijft me bezighouden deze maand. Zal het de herfst zijn?

Ondertussen raast de ratrace voort en ik ren een beetje mee. “Ik wil graag schurend advies, op het scherpst van de snede”. De directeur kijkt me doordringend aan. “Ik heb vernomen dat jij verdraaid scherp kunt zijn, maar als ik signalen krijg dat jouw interventies niet voldoende effect hebben, ………..

Hoe zat dat ook al weer, vertrouwen hebben van een opdrachtgever om scherp te kunnen interveniëren. Ik voel een hele scherpe interventie opkomen. Tegelijkertijd altijd weer die twijfel hè, zal ik de opdracht hiermee gaan verliezen. “I’m gonna break into your heart

I’m gonna crawl under your skin” klinkt Iggy in mijn hoofd. De dood of de gladiolen. Beter geen opdracht dan een halfslachtige.

De auto’s voor het stoplicht komen in beweging. In de spiegel schuifelt het oude koppel voort. “And follow till I get under your skin, And the wall comes tumbling down, And you finally let me in”. In verbeelding lig ik onder de Umbrella en kijk terug naar dit moment.

Voor loopbaan en levensvragen,

Gewoon even bellen of mailen.

.

Omgevingswet: transitie of transformatie of…..?

Het kantoor van een bevriende relatie is gelegen in een jaren ‘30 winkelstraat. Zo’n straat waar de bekende winkelketens zich hebben gevestigd naast kleine lokale middenstanders. Een straat waar nooit iets gebeurt, zo lijkt het. Echter, sinds een week of zes worden er voor de deur van dit kantoor fietsen gestald. Niets mis mee natuurlijk, ware het niet dat deze fietsen erg roestig zijn en lekke banden hebben. Bijzonder is verder dat ze op slot staan en dat hun aantal toeneemt. Bij de buren, een supermarkt, is precies hetzelfde aan de hand. Om erachter te komen wat hieraan te doen is, heeft het kantoor de wijkagent benaderd. Deze gaf het volgende antwoord:

“Geachte heer/mevrouw…….,
Bedankt voor uw melding.  Wij hebben uw melding beoordeeld en vastgesteld dat deze het beste kan worden behandeld door de gemeente. Uw melding valt in dit geval niet onder de politietaak. De gemeente is namelijk verantwoordelijk voor het ophalen van eventuele aangetroffen fietsen, of eventuele fietswrakken. U kunt contact opnemen met de gemeente via telnr. ……. . De politie waardeert uw oplettendheid.
Met vriendelijke groet,”

 Van de gemeente kreeg men, na een tijdje in een digitale wachtrij te hebben gestaan, te horen dat de gemeente er niets aan kan doen: “Want wij zijn geen eigenaar van deze fietsen”, einde bericht.
Navraag bij de supermarkt leverde een vergelijkbaar antwoord op, aangevuld met de informatie dat ergens op de website van de gemeente een ingewikkeld formulier te vinden is waar je door het invullen van een zeer uitgebreide vragenlijst (o.a. “wat is de waarde van de fiets”) een melding kunt doen. De supermarkt-medewerkster heeft dit een tijd geleden gedaan en tot op de dag van vandaag nog niets vernomen, alle fietsen staan er nog.
Wat heeft dit met de omgevingswet te maken?  Dit voorbeeld illustreert precies het verschil tussen transitie en transformatie.

 

Wat is het verschil tussen transitie en transformatie?

In het kader van de invoering van de omgevingswet wordt over deze beide begrippen gesproken.  Er is dus een verschil in betekenis. Maar dat verschil is ingewikkeld, een zoektocht op internet levert op dat beide begrippen gaan over veranderen, een overgang.
Op de website: de thesaurus zorg en welzijn wordt een duidelijker verschil gemaakt:

“Transitie: Veranderingsproces bij de decentralisaties waarbij vooral de structuur van het bestaande stelsel verandert, zoals de wet- en regelgeving en de financiële verhoudingen.”

“Transformatie: Veranderingsproces bij de decentralisaties waarbij het vooral gaat om een inhoudelijke vernieuwing binnen het nieuwe stelsel, namelijk een andere cultuur en andere werkwijzen tussen burgers, beroepskrachten, instellingen en gemeenten.”

En daar komt het bovenstaande fietsen-voorbeeld weer in beeld. De regels zijn wellicht duidelijk (transitie geslaagd), de toepassing, werkwijze, de cultuur en houding (de transformatie) zijn nog niet voldoende mee-ontwikkeld. En uiteindelijk bepaalt dit het succes van een verandering.

 

Betekenis voor de implementatie van de omgevingswet

De implementatie van de omgevingswet is op een aantal punten heel duidelijk. De regels worden aangepast:

  • Van 26 wetten naar 1 (één);
  • Van 4700 artikelen naar 349;
  • Van 120 AMvB’s (Algemene Maatregelen van Bestuur) naar 4;
  • Van 120 ministeriële regelingen naar 10.

Dit onderdeel van de implementatie, het transitie deel gaat waarschijnlijk wel lukken. Want, zoals bij veel transities gaat het hier om een veelal ‘papieren’ transitie. Daarnaast wordt ook gesproken over een majeure cultuurverandering, de transformatie:

  • Samenwerken (Integraal i.p.v. sectoraal werken);
  • Faciliterend houding, co-creatie (Meer interactie met de burgers);
  • Vertrouwen, meedenken, mogelijk maken (van ‘Nee, tenzij’ naar ‘Ja, mits’);
  • Meer ketensamenwerking met andere overheden;
  • Flexibiliteit, maatwerk (Meer afwegingsruimte).

In het fietsen-voorbeeld wordt niet met de hierboven beschreven houding gewerkt. En daar zit precies het probleem en de uitdaging. Elke grote verandering of ontwikkeling is pas geslaagd als beide facetten: de transitie en de transformatie zijn geslaagd. De praktijk wijst helaas uit dat de meeste energie in de transitie gaat zitten. Deze is namelijk (hoe ingewikkeld ook) duidelijk. De transitie gaat over regels, wetten en systemen, daar kan een project- programma- of implementatie-manager die verantwoordelijk is voor de invoering van de omgevingswet zich in vastbijten. De transformatie is echter ingewikkeld en weerbarstig, omdat deze over houding en gedrag van mensen gaat. Daarnaast ontstijgt de transformatie het verantwoordelijkheidsgebied van deze manager. De transformatie of de cultuurverandering is in het geval van de omgevingswet enorm en zal uiteindelijk ook het succes van de invoering van de omgevingswet bepalen.

 

Ons advies

Besturen, leiding, directies, etc. zijn verantwoordelijk voor de transformatie, de cultuurverandering! Zij zullen op dit punt hun verantwoordelijkheid moeten nemen door onder andere het juiste gedrag laten zien en te belonen. Belangrijk is ook dat zij erop toezien dat de gekozen implementatie-aanpak er één is die beide aspecten, de transitie en de transformatie beslaat. Die verantwoordelijkheid kan wel bij de project- programma- of implementatie-manager worden gelegd.

Het implementatietraject moet de nieuwe cultuur uitstralen en uitdragen. Als een onderdeel van een transformatie bijvoorbeeld vertrouwen is, dan zal de implementatie vanuit vertrouwen ingezet moeten worden. De “proof of the pudding” is immers “still in the eating”.

Als u meer wilt weten over onze aanpak: bel ons gerust voor een afspraak !

TOP