.

Winnen

Het is koud aan het veld, maar ik heb het warm. Het kind heeft net de bal veroverd. Ik hoor mezelf schreeuwen als de tegenstander te hoog tackelt. Ziet de referee (Scheidsrechter bij Rugby) dan niets? Direct daarna schaam ik me. Natuurlijk weet de ref. wat er gebeurt.

Veel ouders herkennen deze ervaring als toeschouwer. Ongeacht je gezonde verstand neemt de euforie het over als jouw team, jouw kind aan de winnende hand is.  Na afloop is het fijn om emoties te transformeren naar analyses, samen met de andere supporters.

Eenmaal liepen de emoties zo hoog op dat enkele ouders over de schreef gingen waar het “aanwijzingen” aan hun kind betrof. Er werd vanaf de zijlijn opgeroepen tot fysiek geweld en overtreding van de spelregels. Het optreden van de referee was indrukwekkend en professioneel. Hij legde het spel stil en liep op z’n dooie akkertje naar de betreffende ouders toe. Even was het doodstil, iedereen keek. Kalm en vriendelijk sprak hij, zonder verwijt en duidelijk in zijn boodschap.

Aan dit alles moest ik denken toen ik een discussie voorzat waar managers en medewerkers discussieerden over organisatiewaarden. Hun principes liepen niet ver uiteen. Ze waren het eens over zaken als eerlijkheid, zelfstandigheid en verantwoordelijkheid nemen. De emoties speelden echter hoog op als het ging over de consequenties. Wat doen we dan als iemand voor de zoveelste keer te laat komt. Als we dan eerlijk willen zijn, waarom wordt iedereen dan ‘uitstekend’ beoordeelt. En als we consequent willen zijn (in principe ook iedereen voor) dan moeten we ook de beloning terugschroeven voor onderpresteerders. Dat riep dan weer een solidariteitsdiscussie op. Uiteindelijk ontstond een scherpe kloof tussen managementbelang en werknemersbelang.

Ik lastte een pauze in zodat de gemoederen konden bedaren. Na de pauze vertelde ik over mijn ervaringen aan het Rugbyveld. Welke lessen kunnen we daaruit leren?

Duidelijke spelregels, een sterke scheidsrechter en nog wat zaken, dat was duidelijk. Het werd pas spannend bij de vraag om deze lessen toe te passen op de eigen discussie hier en nu. Het vroeg tijd voordat bewustzijn ontstond over zaken als: de ander ruimte gunnen (om uit te praten), meningen te onderzoeken en verantwoordelijk nemen en gunnen.

Er waren een aantal mensen die hun stem nog nog niet hadden laten horen. Ze hadden vooral geluisterd. Toen die aan het woord kwamen veranderde de sfeer. Er kwamen genuanceerde observaties en analyses. Plotseling was er het bewustzijn dat veel energie was besteed aan overtuigen. Dat daarmee belangrijke –en doorslaggevende- kennis niet werd benut. Die ervaring werkte als een schok. In vervolgsessies ontwikkelde men steeds meer vaardigheden voor het voeren van een dialoog. Onderzoek naar de mening van eenieder. Dat wat Socrates al voor onze jaartelling had bedacht, (“deep democracy”), vond langzaam zijn weg naar de werkvloer.

De betreffende Referee sprak duidelijk naar de overenthousiaste ouders. Tegelijkertijd voelde hij de onderstroom aan, ze werden meegevoerd door emotionele betrokkenheid. Dat begrip toonde hij door te luisteren, een enkele knik, de toon van de vraag. Dat is zo belangrijk. Soms is er zo weinig nodig om de sfeer om te laten slaan naar in- of juist uitsluitend.

En dat beste lezer, is wat ik niet alleen mijn kinderen, maar ook mensen in werksituaties graag wil meegeven. Een winnend team bestaat uit mensen die andere mensen insluiten.

Ik wens u veel winst.

 

TOP